Kamica układu moczowego to schorzenie objawiające się bardzo silnym bólem i utrudnieniem odpływu moczu. Wiąże się także ze zwiększonym ryzykiem powikłań. Gdy złóg nie ma szans na samoistne wydalenie albo wywołuje dolegliwości, lekarz urolog niejednokrotnie proponuje ureteroskopię z litotrypsją. Jest to jedna z podstawowych metod małoinwazyjnego leczenia kamieni w moczowodzie i niektórych przypadków kamicy nerkowej.

Na czym polega ureteroskopia z litotrypsją?

Ureteroskopia to zabieg endoskopowy. Oznacza to, że nie wymaga nacinania skóry. Lekarz wprowadza cienki instrument przez cewkę moczową, pęcherz i dalej do moczowodu, a w wybranych sytuacjach także do układu kielichowo-miedniczkowego nerki. Za sprawą kamery może dokładnie zlokalizować złóg. Następnie wykonuje litotrypsję, czyli rozkruszenie kamienia, najczęściej przy użyciu energii lasera, a drobne fragmenty usuwa lub pozostawia do samoistnego wydalenia. Zabieg przeprowadza się zwykle w znieczuleniu ogólnym albo podpajęczynówkowym.

Kiedy ten zabieg znajduje zastosowanie?

Zabieg ureteroskopii z litotrypsją znajduje zastosowanie przede wszystkim w przypadku kamienia, który utkwił w moczowodzie, powoduje silny ból, utrudnia odpływ moczu albo nie rokuje samoistnego wydalenia. Metodę stosuje się też przy wybranych kamieniach nerkowych, zwłaszcza małych i średnich, kiedy potrzebne jest aktywne leczenie. Europejskie i amerykańskie badania i wytyczne wskazują, że ureteroskopia stanowi niezwykle ważną metodę leczenia kamieni moczowodowych i zapewnia szybsze uzyskanie stanu bez złogu niż fala uderzeniowa, szczególnie przy większych kamieniach. Najczęstsze wskazania do przeprowadzenia tego zabiegu obejmują:

  • utrzymujący się silny ból kolkowy,

  • nieskuteczność leczenia zachowawczego,

  • utrudniony odpływ moczu,

  • większy kamień lub złóg zaklinowany w moczowodzie,

  • potrzebę szybkiego i precyzyjnego usunięcia złogu.

W jakim celu lekarz urolog wykonuje zabieg i dlaczego warto?

Celem zabiegu jest usunięcie lub rozkruszenie złogu tak, aby odblokować drogi moczowe, zmniejszyć ból i ograniczyć ryzyko kolejnych problemów, takich jak nawracające infekcje czy pogorszenie pracy nerki. Jest to ważne, ponieważ nieleczona przeszkoda w odpływie moczu potencjalnie prowadzi do znacznego pogorszenia funkcji układu moczowego. Dla pacjenta duże znaczenie ma też małoinwazyjny charakter procedury. Nie ma tu klasycznego cięcia operacyjnego, a powrót do codziennego funkcjonowania jest o wiele szybszy niż po bardziej rozległych zabiegach.

Skuteczność ureteroskopii z litotrypsją

Skuteczność zabiegu ocenia się głównie przez tzw. stone-free rate, czyli odsetek pacjentów bez złogu po leczeniu. Dane medyczne jasno wskazują, że ureteroskopia wiąże się z wyższym odsetkiem uwolnienia od kamienia niż SWL – litotrypsja falą uderzeniową. Co więcej, efekty są widoczne szybciej oraz rzadziej pojawia się potrzeba kolejnych interwencji. W jednym z badań dalszego leczenia wymagało 12% pacjentów po URS (ureteroskopia z litotrypsją) wobec 26% po SWL.

Czy zabieg jest bezpieczny?

Należy podkreślić, że ureteroskopia z litotrypsją jest uznawana za metodę bezpieczną, jeśli kwalifikacja do zabiegu jest prawidłowa, a procedurę przeprowadza doświadczony zespół. Jak przy każdej interwencji medycznej mogą wystąpić działania niepożądane i powikłania. Najczęściej są to przejściowe pieczenie przy oddawaniu moczu, niewielki krwiomocz, dyskomfort po założeniu stentu albo dolegliwości bólowe odczuwane przez krótki czas po zabiegu. Rzadziej dochodzi do zakażenia, urazu moczowodu czy potrzeby dodatkowego leczenia. Z punktu widzenia bezpieczeństwa duże znaczenie ma właściwe przygotowanie, w tym ocena zakażenia układu moczowego i profilaktyka okołooperacyjna.

Dobrze dobrana metoda leczenia ma znaczenie nie tylko dla usunięcia złogu, ale też dla komfortu i bezpieczeństwa pacjenta. Jeśli kamica daje objawy albo stwarza ryzyko powikłań, lekarz urolog w Poznaniu może stwierdzić, że w danym przypadku najlepsze rozwiązanie stanowi ureteroskopia z litotrypsją.